Cover Image

16 ΤΡΟΠΟΙ ΠΟΥ ΟΙ ΠΡΟΟΔΕΥΤΙΚΟΙ ΧΡΙΣΤΙΑΝΟΙ ΕΡΜΗΝΕΥΟΥΝ ΤΗΝ ΑΓΙΑ ΓΡΑΦΗ

-ΤΟΥ ROGER WOLSEY-

Οι Άθεοι και οι Φονταμενταλιστές τείνουν να να διαβάζουν την Βίβλο με τον ίδιο ξύλινο και υπερβολικά κυριολεκτικό τρόπο. Η διαφορά είναι ότι οι άθεοι απορρίπτουν αυτό που διαβάζουν με αυτό τον τρόπο, ενώ οι φονταμενταλιστές το πιστεύουν.

Είναι αλήθεια αυτό τόσο, που τείνει να θυμώνει μέλη και των δύο ομάδων όταν έρχονται αντιμέτωποι με αυτό που έγραψα.

Όλοι οι Χριστιανοί παίρνουν και επιλέγουν ποια μέρη της Βίβλου ερμηνεύουν κυριολεκτικά, ενώ οι προοδευτικοί Χριστιανοί απλώς το παραδέχονται και μοιράζονται τον τρόπο με τον οποίο το κάνουν.

Αυτή η παρατήρηση έχει απήχηση σε πολλούς ανθρώπους, περιλαμβάνοντας πολλούς φονταμενταλιστές οι οποίοι είναι έντιμοι με τον εαυτό τους και οι οποίοι σωστά υποστηρίζουν ότι δεν διαβάζουν όλη τη Βίβλο κυριολεκτικά. Μερικοί από αυτούς τους πιο σκεπτόμενους φονταμενταλιστές με ρωτούν: «Λοιπόν, πώς εσείς οι προοδευτικοί «διακρίνετε» και ερμηνεύετε τη Βίβλο; Φαίνεται ότι διαβάζετε σε αυτή ότι θέλετε να πει, να τη διαστρεβλώσετε και να μην την παίρνετε στα σοβαρά». Γενικά απαντώ υπενθυμίζοντάς τους ότι – αυτό που επικρίνουμε περισσότερο στους άλλους, είναι συχνά αυτό με το οποίο παλεύουμε περισσότερο οι ίδιοι.

Αν και αναμφισβήτητα είναι αλήθεια, τους καταλαβαίνω, γι αυτό τους αξίζει μια αναλυτική απάντηση.

Αν και δεν μπορώ να μιλήσω για όλους τους προοδευτικούς χριστιανούς, αλλά με αυτό τον τρόπο οι περισσότεροι προοδευτικοί χριστιανοί προσεγγίζουν, διακρίνουν και ερμηνεύουν τη Βίβλο:

  1. Αγκαλιάζουμε τις πολλές παραλλαγές της άποψης που εκφράζεται από πολλούς μεγάλους χριστιανούς στοχαστές ότι «Παίρνουμε τη Βίβλο πολύ στα σοβαρά, για να την διαβάσουμε όλη κυριολεκτικά».

  2. Δεν πιστεύουμε ότι ο Θεός έγραψε τη Βίβλο. Πιστεύουμε ότι γράφτηκε από ατελείς ανθρώπους που εμπνεύστηκαν, όχι υπαγορεύτηκαν, από το Άγιο Πνεύμα. Ως εκ τούτου, δεν τη θεωρούμε αλάθητη ή τέλεια.

  3. Ενώ γνωρίζουμε τις πολλές ασυνέπειες και αντιφάσεις στην Αγία Γραφή και ενώ αποστρεφόμαστε και απορρίπτουμε τις διάφορες περιπτώσεις φρικτής θεολογίας που εμφανίζονται εδώ κι εκεί μέσα στα κείμενα (π.χ. χωρία που θέτουν τον Θεό ως οργισμένο, εκδικητικό και να προωθεί τη σκλαβιά, ακόμη και να «διατάσσει» βιασμό και γενοκτονία , κλπ.), δεν μας κάνουν να απορρίψουμε τη Βίβλο, αλλά μας κάνουν να αγαπήσουμε τη Βίβλο. Όχι επειδή συμφωνούμε με αυτά τα αποσπάσματα, αλλά επειδή αναγνωρίζουμε ότι είναι εντελώς ανθρώπινα – είναι αυθεντικά, είναι γήινα και μεταφέρουν ξεκάθαρα την απελπισμένη και πολύ πραγματική απογοήτευση, θρήνο και θυμό που αποτελούν μέρος της ανθρώπινης κατάστασης. Το γεγονός ότι τέτοιου είδους εδάφια επιτράπηκε να γραφτούν στις Άγιες Γραφές μας είναι απόδειξη ενός ώριμου λαού που συνειδητοποιεί ότι είναι καλύτερο να μην κρύβουμε τη βρώμικη μπουγάδα μας ή να αρνηθούμε τα πραγματικά ανθρώπινα συναισθήματα και πάθη μας. Εάν η Βίβλος αφορούσε αποκλειστικά την προπαγάνδα δημοσίων σχέσεων, θα είχαν επεξεργαστεί αυτά τα αποσπάσματα. Θεωρούμε αυτές τις περικοπές ως εξαιρέσεις από το γενικό μήνυμα της Βίβλου για την προώθηση της αγάπης άνευ όρων και την πλήρη συμπερίληψη και αποδοχή όλων των παιδιών του Θεού. Πράγματι, ενώ θα θέλαμε να μην υπήρχαν αυτές οι περικοπές, στην πραγματικότητα μας βοηθούν να δώσουμε εξουσία στη Βίβλο, καθώς μπορούμε να δούμε ότι γράφτηκε από συνανθρώπους μας που παλεύουν με ζητήματα πραγματικής ζωής και θανάτου όπως την αδικία και την καταπίεση. Και αφού δίνουν χώρο στην ανάγκη μας να εκτονωθούμε και να οργιστούμε –τιμούμε τη Βίβλο ακόμη περισσότερο γιατί τιμά τις σκιώδεις πλευρές μας– και αυτή η τιμή είναι που επιτρέπει τη δυνατότητα οι σκιές μας να μεταμορφώνονται και να ενσωματώνονται με υγιείς τρόπους.

  4. Διαβάζουμε την Βίβλο με προσευχή. Συμφωνούμε με τους συντηρητικούς αδελφούς μας και αδελφές μας ότι το Άγιο Πνεύμα μας βοηθάει να ερμηνεύουμε ότι χρειαζόμαστε να διαβάσουμε καθώς διαβάζουμε.

  5. Επιδιώκουμε να δώσουμε πλήρη προσοχή στη Γραφή, την Παράδοση, τον Λόγο και την Εμπειρία (και αυτό περιλαμβάνει τις ιδέες της σύγχρονης επιστήμης).

  6. Συνειδητοποιούμε ότι δεν υπάρχει «αντικειμενικός, ένας, σωστός τρόπος» για την ερμηνεία ενός αποσπάσματος –και αναγνωρίζουμε ότι δεν υπάρχει ανάγνωση οποιουδήποτε κειμένου –συμπεριλαμβανομένης της Βίβλου– που να μην περιλαμβάνει ερμηνεία. Συνειδητοποιούμε επίσης ότι κάθε άτομο ερμηνεύει το κείμενο μέσω των δικών του προσωπικών εμπειριών, της εκπαίδευσης, της ανατροφής, του κοινωνικοπολιτικού πλαισίου και πολλά άλλα.

  7. Κάνουμε ό,τι καλύτερο μπορούμε για να διαβάσουμε τα βιβλικά κείμενα στις πρωτότυπες γλώσσες τους (εβραϊκά και ελληνικά) – και συμβουλευόμαστε λόγιους και άλλους για να μας βοηθήσουν. Τείνουμε επίσης να εξετάζουμε πολλές μεταφράσεις –και σε καμία περίπτωση δεν περιοριζόμαστε στην μετάφραση του Βάμβα– η οποία, βασίζεται σε κατώτερα χειρόγραφα.

  8. Λαβαίνουμε υπόψη μας την καλύτερη διαθέσιμη Βιβλική πληροφόρηση από όσους τη μελετούν ακαδημαϊκά και επαγγελματικά (και είναι γενικά συγχριστιανοί ή/και Εβραίοι).

  9. Επιδιώκουμε να διαβάζουμε τα αποσπάσματα στα συμφραζόμενά τους – μέσα στο κεφάλαιό τους, μέσα στο βιβλίο τους, μέσα στο είδος τους και μέσα στην γενική κατεύθυνση της Βίβλου.

  10. Επιδιώκουμε να διαβάζουμε τα αποσπάσματα λαμβάνοντας υπόψη τα ιστορικά κοινωνικοπολιτικά πλαίσια, συχνά καταπίεσης, στα οποία γράφτηκαν.

  11. Χρησιμοποιούμε μια ερμηνευτική της συμπόνιας, της αγάπης και της δικαιοσύνης. (Την οποία χρησιμοποίησε ο Ιησούς). Η ερμηνευτική είναι «ερμηνευτικά γυαλιά» και σκόπιμο φίλτρο. Η ερμηνευτική της αγάπης επιδιώκει να δει το δάσος για τα δέντρα και αυτό επιτρέπει στο πνεύμα του νόμου να υπερισχύει του γράμματος του νόμου (το οποίο ο Ιησούς έκανε).

  12. Τείνουμε επίσης να χρησιμοποιούμε έναν «κανόνα μέσα στον κανόνα» με τον οποίο δίνουμε μεγαλύτερη βαρύτητα και προτεραιότητα σε ορισμένα κείμενα έναντι άλλων. Ένας κανόνας είναι μια επίσημα καθιερωμένη συλλογή βιβλίων που είναι σεβαστά από μια δεδομένη κοινότητα – πχ για τους Προτεστάντες, οι οποίοι αναφέρονται στα 66 βιβλία της Βίβλου ή για τους Ορθόδοξους που δέχονται 76 βιβλία στη Βίβλο. Στην περίπτωσή μου, δίνω τη μεγαλύτερη βαρύτητα στον Μάρκο, τον Λουκά, τον Ματθαίο, τον Ιωάννη (με αυτή τη σειρά), ορισμένες επιστολές που έγραψε πραγματικά ο Παύλος (σε αντίθεση με τις Ποιμαντικές Επιστολές που δεν έγραψε), τους Προφήτες και τους Ψαλμούς. Ερμηνεύω τα άλλα βιβλία της Βίβλου ανάλογα με το πώς ταιριάζουν και είναι σε συγχρονισμό με αυτά τα κύρια κείμενα. Πολλοί προοδευτικοί Χριστιανοί αναφέρουν τον εαυτό τους ως «Χριστιανοί του Ματθαίος 25» (αναφερόμενοι στο κριτήριο για το ποιος λέει ο Ιησούς ότι βρίσκεται ή όχι στη Βασιλεία του Θεού με ό,τι κάνουν ή δεν κάνουν), «Χριστιανοί της Επί του Όρους Ομιλίας» (τονίζοντας την προσπάθειά τους να δώσουν προτεραιότητα σε αυτές τις διδασκαλίες ως κεντρικές) ή ως «Χριστιανοί των κόκκινων γραμμάτων [Σημείωση μεταφραστή: σε μερικές εκδόσεις της Βίβλου τα λόγια του Ιησού αποδίδονται με κόκκινο χρώμα για να ξεχωρίζουν]» (που δείχνει ότι δίνουν τη μεγαλύτερη βαρύτητα στα λόγια που αποδίδονται στον Ιησού).

  13. Επιδιώκουμε επίσης να επιτρέπουμε «η Γραφή να ερμηνεύει τη Γραφή». Ακολουθεί ένα παράδειγμα σχετικά με τον τρόπο ερμηνείας της «αμαρτίας των Σοδόμων»: Η Αγία Γραφή ερμηνεύει τον εαυτό της σχετικά με την ιστορία των Σοδόμων στο Ιεζεκιήλ 16:49 -50: “Οι πόλεις αυτές αμάρτησαν όταν περηφανεύτηκαν πως είχαν άφθονα πλούτη και ζούσαν με περιττή πολυτέλεια, και δε βοήθησαν τους φτωχούς κι αυτούς που είχαν ανάγκη. Περηφανεύτηκαν κι έκαναν πράξεις βδελυρές“. Και ο ίδιος ο Ιησούς υποστηρίζει την άποψη ότι η αμαρτία των Σοδόμων ήταν η έλλειψη φιλοξενίας και στοργικής καλοσύνης στο Κατά Ματθαίος 10:9-15: «Μην πάρετε στο ζωνάρι σας χρυσό ή ασημένιο ή χάλκινο νόμισμα ούτε σακίδιο για το δρόμο ούτε διπλά ρούχα ούτε υποδήματα ούτε ραβδί. Στον εργάτη πρέπει να του δοθεί η τροφή που του αξίζει. Σ’ όποια πόλη ή χωριό κι αν μπείτε, εξετάστε ποιος είναι άξιος εκεί να σας δεχτεί, και μείνετε εκεί ώσπου να φύγετε. Όταν μπαίνετε σ’ ένα σπίτι, να χαιρετάτε με τα λόγια “ειρήνη σ’ αυτό το σπίτι”. Κι αν το σπίτι το αξίζει, ο χαιρετισμός σας “ειρήνη” θα πάει σ’ αυτούς· αν δεν το αξίζουν, η “ειρήνη” που θα πείτε ας επιστρέψει σ’ εσάς. Όποιος δεν σας δεχτεί και δεν ακούσει τα λόγια σας, όταν βγείτε έξω απ’ αυτό το σπίτι ή από κείνη την πόλη, τινάξτε και τη σκόνη ακόμη από τα πόδια σας. Σας βεβαιώνω πως την ημέρα της κρίσεως ο Θεός θα δείξει μεγαλύτερη επιείκεια για τα Σόδομα και τα Γόμορρα, παρά για την πόλη εκείνη».

  14. Ακολουθούμε το παράδειγμα του Ιησού στο να είμαστε πρόθυμοι να απορρίψουμε ορισμένα εδάφια και θεολογίες της Βίβλου και να επιβεβαιώσουμε άλλα. (Το έκανε πολύ).

  15. Κάνουμε όσο περισσότερα από τα παραπάνω μπορούμε με τους συγχριστιανούς σε κοινότητα με άλλους. Αποφεύγουμε να το κάνουμε αποκλειστικά ως ατομική προσπάθεια. (Τείνουμε επίσης να είμαστε ανοιχτοί στο να το κάνουμε αυτό σε κοινότητα με Εβραίους και Μουσουλμάνους, ως «ανθρώπους του Βιβλίου» των οποίων οι γνώσεις είναι συχνά ανεκτίμητες).

  16. Επαναλαμβάνουμε αυτά τα βήματα συχνά καθώς έρχονται νέες πληροφορίες και μελέτες. Γνωρίζοντας ότι θα βρίσκουμε πάντα κάτι που δεν είχαμε προσέξει πριν κάθε φορά που το κάνουμε αυτό.

Έτσι, στους φονταμενταλιστές φίλους μας, αυτό φαίνεται ότι «δεν παίρνουμε τη Βίβλο στα σοβαρά;»



Μετάφραση από Μανώλη Καλομοίρη του άρθρου 16 Ways Progressive Christians Interpret the Bible



Ο Roger Wolsey είναι χειροτονημένος Μεθοδιστής πάστορας που διευθύνει το ΙΔΡΥΜΑ ΤΟΥ ΓΟΥΕΣΛΕΥ (Wesley Foundation) στο Πανεπιστήμιο του Κολοράντο. Είναι ο συγγραφέας του βιβλίου KISSING FISH: CHRISTIANITY FOR PEOPLE WHO DON’T LIKE CHRISTIANITY.